آيين بودايي ژاپني‌

شش مذهب نارا در سده‌هاي هفتم و هشتم به وجود آمد (يادداشت مرا راجع به آيين بودايي در اثناي اين سده‌ها ببينيد). دو مذهب تازه‌، يعني دو مذهب اوليهٴ كيوتو، تقريباً در آغاز سدهٴ نهم‌ پديدار شد، و پس از آن براي قريب سه قرن فرقهٴ تازه‌اي ارائه نشد.
اين دو مذهب تندائي‌1 و شينگون‌2 است‌. تندائي در 805 به وسيلهٴ دنگيو دائيشي‌3 و شينگون در 806 توسط كوبو دائيشي‌4 ايجاد شد. اين دو مذهب به زودي مذاهب پيشين را تحت‌الشعاع خود قرار دادند و تا امروز به جاي ماندند؛ و هم اكنون اهميت خود را حفظ كرده‌اند.
جيمون‌5، شاخه‌اي از تندائي -- شو در 858 به وسيلهٴ انچين‌6 ايجاد شد او در 853 در چين بود.
راهبي چيني به نام گيكو7، كه پيش از مرگ به چين بازگشت‌، پيش از 815 كوشش‌هايي براي‌ ترويج مذهب ذن‌8 به عمل آورد. رواج واقعي اين مذهب تا پيش از 1202 صورت نگرفت‌. يادداشت مرا راجع به ايسائي (نيمهٴ دوم سدهٴ دوازدهم‌) و راجع به دين در سدهٴ سيزدهم ببينيد.9

دنگيو -- دائيشي‌

نام خانوادگي او ميورا10 بود، و نام ديني‌اش سائيچو11. او اندكي پيش از مرگش به دنگيو -- هوشي‌12 (محترم‌) ملقب شد و پس از مرگش‌، در 866 دنگيو -- دائيشي لقب يافت‌، كه با لقب‌ اخير مشهور است‌. در 768 در اومي زاده شد؛ از 802 تا 805 به چين سفر كرد؛ در 822 درگذشت‌. بودايي ژاپني‌. او از صومعهٴ بودايي در كوهستان تين تئائي‌، آيين تين -- تئائي تسونگ‌ را آورد كه در ژاپن به تندائي -- شو موسوم شد13 تندائي قديم‌ترين مذاهب كيوتوست‌14. مقر آن‌ در انرياكو -- جي‌15 در كوهي در نزديكي كيوتو به نام هيئي -- زان‌16 ايجاد شد. اين مذهب تلفيقي‌ بود از تمايلات هينايا و ماهايانا، بالاترين حد امور مابعدالطبيعي و پست‌ترين تمايلات آميدايي‌، كه‌


Tendai .1
Shingon .2
Dengyo daishi .3
Kobo daishi .4
jimon .5
6 Enchin. ، انچين (814 تا 891)؛ پس از مرگ لقب چيشو -- دائيشي يافت (در 927).
Giku .7
Zen - shu .8
9 .يادداشت مختصري راجع به گيكودر (E. Papinot: Historical Dictionary (118, 1990  آمده است‌.
Miura .10
Saicho .11
Dengyo - hoshi .12
13. يادداشت مرا راجع به چيه -- ئي ببينيد (نيمهٴ دوم سدهٴ ششم‌).
14. در مقابل مذاهب نارا، كه براي آنها يادداشت مرا راجع به آيين بودايي ژاپني در سده‌هاي هفتم و هشتم ببينيد.
Enryaku - ji .15
Hiei - zan .16